Oddział Poznański PTS

Historia Oddziału Poznańskiego PTS:

Historia socjologii akademickiej w Polsce pozostaje nieodłącznie związana z ośrodkiem poznańskim oraz jego wybitnymi przedstawicielami – Florianem Znanieckim, Januszem Ziółkowskim, Stanisławem Kozyrem-Kowalskim, Tadeuszem Szczurkiewiczem, Józefem Chałasińskim, Andrzejem Malewskim, Zbigniewem Tyszką, Zygmuntem Dulczewskim, Władysławem Markiewiczem czy Andrzejem Kwileckim.

W okresie dwudziestolecia międzywojennego w Poznaniu zostały stworzone instytucjonalne podstawy kształcenia w zakresie socjologii, organizacji badań, powołane do życia zostały dwa najważniejsze wówczas dla tej dyscypliny periodyki: „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” (w 1925r.; istniejący od 1921r. jako „Ruch Prawniczy i Ekonomiczny”) i „Przegląd Socjologiczny” (1930r.) oraz zorganizowany został pierwszy, ogólnopolski zjazd socjologów (1930r.). Powołany w Poznaniu w 1921r. Instytut Socjologiczny, przemianowany w 1927r. na Polski Instytut Socjologiczny, stał się zaczynem powołania do życia w 1931r. pierwszego Polskiego Towarzystwa Socjologicznego, które działało do wybuchu drugiej wojny światowej, dając zarazem podwaliny reaktywacji jego działalności w roku 1957.

Prowadzone w Poznaniu od lat 20. XX wieku pionierskie badania pamiętnikarskie, któremu towarzyszył rozwój socjologii miasta, a w latach powojennych – socjologii Ziem Odzyskanych, socjologii wychowania, rodziny oraz pracy i przemysłu, były kontynuowane m. in. w ramach pierwszego, działającego poza Warszawą, oddziału terenowego PTS, który powstał w Poznaniu w 1959r. (nieoficjalnie już w 1957r.), pomimo tego, iż przestrzeń lat 1953-1967 stanowiła w Poznaniu przerwę w ustawicznym kształceniu socjologów. W tym trudnym dla poznańskiej socjologii akademickiej okresie (dopiero w 1965r. powstał Zakład Socjologii z Sekcji Socjograficznej działającej przy Instytucie Zachodnim), Oddział Poznański PTS silnie związał swoje działania z Instytutem Zachodnim, czego bezpośrednim efektem była, m. in. zorganizowana w 1968r. konferencja naukowa podsumowująca dorobek socjologii Ziem Zachodnich, a w 1969r. – IV Ogólnopolski Zjazd Socjologów.

Jak pisali A. Kwilecki i J. Ziółkowski w 1981 roku: „Założycielem i pierwszym prezesem oddziału PTS był T. Szczurkiewicz, po nim kolejno sprawowali tę funkcję: W. Markiewicz, Z. Dulczewski, A. Kwilecki, F. Krzykała, Stefan Budny i Marek Ziółkowski. Z Polskim Towarzystwem Socjologicznym współpracuje przy organizowaniu odczytów działająca przy Poznańskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk Komisja Socjologiczna”. Tradycja spotkań dyskusyjno-warsztatowych, w którym brali udział na przestrzeni lat znamienici goście z Polski i zagranicy (m. in. A. Touraine), przetrwała po dziś dzień dzięki współpracy pomiędzy Oddziałem a Polskim Towarzystwem Filozoficznym, Stowarzyszeniem Forum Rewitalizacji oraz licznymi innymi instytucjami i organizacjami o zasięgu lokalnym, jak i ogólnopolskim.

Oddział Poznański PTS kontynuuje długą tradycję towarzystwa socjologicznego, zapoczątkowaną w okresie międzywojennym przez Floriana Znanieckiego. Intensywny rozwój Oddziału związany jest jednak ze znacznie bardziej współczesną historią połowy lat 80., kiedy to Oddział Poznański PTS stał się platformą organizacji szeregu spotkań naukowych skupiających intelektualistów i studentów nastawionych opozycyjnie do realnego socjalizmu. Ta tradycja pozwoliła podtrzymać aktywność oddziału także w latach 90. po upadku realnego socjalizmu. Obecnie, Oddział zrzesza ok. 40 członków z różnych instytucji, głównie akademickich. Specjalizuje się w organizowaniu konferencji i warsztatów w tym międzynarodowych. Dotychczas w polu naszych zainteresowań pozostawały zagadnienia Europy Środkowej i Wschodniej, socjologii miasta oraz emigracji.The Poznań Branch of The Polish Sociological Association comes from the tradition of sociological society established by Florian Znaniecki in 1920s. The Poznań Branch flourished, becoming an organizational platform of intensive scientific life in 1980s. The branch organized meetings and discussions of gathered students and intellectuals critical about the real socialism regime, that ruled Poland those days. This tradition has expanded and today about 40 members of the branch are active in several fields. Conferences and workshops are organized and mostly focused on the problems of Central and Eastern Europe, urban sociology and migration. The branch published several books:  

Declining cities/ developing cities: Polish and German perspectives, Nowak, Marek; Nowosielski, Michal (Ed.), Poznan: Instytut Zachodni, 2008: http://www.ssoar.info/ssoar/View/?resid=5666&lang=en);

Nowak, Marek / Nowosielski, Michal (eds.), (Post)transformational Migration. Inequalities, Welfare State, and Horizontal Mobility. Series: DIA-LOGOS, P. Lang Publisher;

Isański, Jakub, Luczys, Piotr, Selling One’s Favourite Piano to Emigrate: Mobility Patterns in Central Europe at the Beginning of the 21st Century, Cambridge and Scholars Publishers, Cambridge 2011.